Kowale-Goście
Kuźnia Teologicznych Inspiracji jest otwartą przestrzenią dyskusji, do której zapraszamy gości z różnych ośrodków myśli teologicznej, specjalistów w swojej materii w niemal każdej dziedzinie teologicznej. Kuźnia jest organicznie związana z Wydziałem Teologicznym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, ale do współpracy zapraszaliśmy także przedstawicieli innych wydziałów (filozoficznego i historycznego) i ośrodków akademickich Poznania (Akademia Muzyczna, Wyższej Szkoły Nauk Humanistycznych i Dziennikarstwa) oraz uniwersytetów z innych miast: Warszawy (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego), Katowic (Uniwersytet Śląski), Torunia (Uniwersytet Mikołaja Kopernika), Wrocławia (Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu), z Zielonej Góry (Uniwersytet Zielonogórski) i Monachium (Uniwersytet Ludwika i Maksymiliana).
Goście Specjalni
kard. Gerhard Ludwig Müller
urodził się 31 grudnia 1947 r. w Moguncji. Studiował filozofię i teologię w Moguncji, Monachium i Fryburgu Bryzgowijskim. Następnie został asystentem na Wydziale Teologii Katolickiej Uniwersytetu w Moguncji. W 1978 r. przyjął święcenia kapłańskie. Od tego momentu aktywnie działał jako duszpasterz w czterech kolejnych parafiach. W 1977 r. uzyskał doktorat, a osiem lat później habilitację na Uniwersytecie we Fryburgu Bryzgowijskim. W 1986 r. objął Katedrę Dogmatyki Wydziału Teologii Katolickiej Uniwersytetu Ludwika – Maksymiliana w Monachium. Jej pracami kierował do roku 2002, kiedy otrzymał nominację na biskupa. W latach 2012-2017 r. był prefektem Kongregacji Nauki Wiary. Jeden z najbliższych współpracowników papieża Benedykta XVI.
Jest autorem ok. 300 pozycji, w tym ok. 30 książek. W swoich badaniach koncentruje się przede wszystkim na kwestiach ekumenizmu, nowożytnego rozumienia Objawienia, hermeneutyki teologicznej oraz struktury prezbiteriatu i diakonatu. Owocem jego pracy jest pomnikowa „Dogmatyka katolicka”, którą pięciokrotnie wydawano po niemiecku oraz przetłumaczono na języki polski, włoski i hiszpański.
ks. abp Tomasz Grysa
arcybiskup nuncjusz apostolski na Madagaskarze;
do służby dyplomatycznej Stolicy Apostolskiej wstąpił 1 lipca 2001 r. i pracował kolejno w następujących przedstawicielstwach papieskich: w Rosji (2001-2003), w Indiach i Nepalu (2003-2008), w Belgii (2008 -2011), w Meksyku (2011-2013), w Brazylii (2013-2016), w nuncjaturze apostolskiej przy ONZ w Nowym Jorku (2016-2019), w Jerozolimie (2019-2022). Mówi po angielsku, francusku, włosku, portugalsku, rosyjsku i hiszpańsku
bp Krzysztof Zadarko
Mianowany biskupem pomocniczym diecezji koszalińsko-
ks. prof. Waldemar Chrostowski
(ur. 1 lutego 1951 w Chrostowie) – profesor doktor habilitowany teologii, biblista, konsultor Rady Episkopatu Polski ds. Dialogu Religijnego, profesor zwyczajny Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, przewodniczący Stowarzyszenia Biblistów Polskich, zaangażowany w dialog katolicko-żydowski. Do roku 1998 współprzewodniczący Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów. Członek Komitetu Nauk Teologicznych Polskiej Akademii Nauk. Autor ponad 2000 publikacji naukowych i popularnonaukowych. Zajmuje się głównie Starym Testamentem.
B
ks. prof. Jarosław Babiński
doktor habilitowany nauk teologicznych w zakresie teologii dogmatycznej,
doktor nauk humanistycznych w zakresie filozofii,
profesor uczelni na Wydziale Teologicznym w Katedrze Teologii Dogmatycznej; Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie
KANONIK HONOROWY KAPITUŁY KATEDRALNEJ PELPLIŃSKIEJ; Główne obszary badań: teologia dogmatyczna, twórczość ks. Franciszka Sawickiego, ekoteologia, teologia małych ojczyzn, antropologia teologiczna i filozoficzna, twórczość Josepha Ratzingera/Benedykta XVI, badania interdyscyplinarne w zakresie filozofii i teologii
prof. Aleksander Bańka
Prywatnie mąż i ojciec.
ks. prof. Mariusz Białkowski
semiolog, gregorianista. Jest kapłanem Archidiecezji Poznańskiej. W latach 2001-2005 studiował śpiew gregoriański na Papieskim Instytucie Muzyki Sakralnej w Rzymie pod kierownictwem Alberta Turco oraz Nino Albarosy, uzyskując tytuł magistra śpiewu gregoriańskiego. Doktoryzował się na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w 2008 roku. Swoim zaangażowaniem propaguje idee zapoczątkowane przez mistrza semiologii ojca Eugéne’a Cardine’a OSB. W dorobku ma publikacje naukowe, popularnonaukowe, audycje radiowe, liczne wykłady oraz kursy śpiewu gregoriańskiego w kraju i za granicą (Litwa, Słowacja, Szwajcaria, Włochy, Kanada). Jest wykładowcą śpiewu gregoriańskiego w Akademii Muzycznej im. I.J. Paderewskiego w Poznaniu, gdzie jednocześnie od 2012 r. pełni funkcję kierownika Zakładu Muzyki Kościelnej, prowadzi wykłady i ćwiczenia z muzyki kościelnej na Wydziale Teologicznym UAM w Poznaniu.
Rozpoczął wydawanie rocznika naukowego „Studia Gregoriańskie”, którego jest redaktorem naukowym. Jest założycielem, dyrektorem artystycznym i dyrygentem scholi gregoriańskiej ”Canticum cordium”. Twórca i prezes Międzynarodowego Stowarzyszenia Studiów Śpiewu Gregoriańskiego – sekcji polskiej.
Zasiada w Zarządzie Głównym Associazione Internazionale Studi di Canto Gregoriano (AISCGre) oraz jest członkiem Stowarzyszenia Polskich Muzyków Kościelnych
ks. prof. Paweł Bortkiewicz
polski duchowny katolicki, członek Towarzystwa Chrystusowego dla Polonii Zagranicznej (TChr.), teolog, etyk, profesor nauk teologicznych specjalizujący się w zakresie teologii moralnej. W latach 2002–2008 dziekan Wydziału Teologicznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, od 2002 r. dyrektor Centrum Etyki UAM w Poznaniu, członek Komitetu Nauk Teologicznych Polskiej Akademii Nauk (od 2003 r.), członek Rady Programowej Centrum Jana Pawła II „Nie lękajcie się” w Krakowie.
Od stycznia 1996 r. do grudnia 2001 r. redaktor naczelny miesięcznika biblijno-liturgicznego „Msza Święta”. Od 2022 r. członek Akademii Kopernikańskiej w Warszawie.
dr hab. Piotr Bylica
W Fundacji Prodoteo jest redaktorem naczelnym serwisu apologetyczno-filozoficznego Contra Gentiles.
C
ks. prof. Bogdan Częsz
(ur. 16 kwietnia 1944 w Poznaniu,
zm. 31 grudnia 2025 tamże)
kapłan Archidiecezji Poznańskiej, prałat honorowy Jego Świątobliwości, kanonik gremialny Kapituły Katedralnej w Poznaniu, doktor habilitowany teologii, profesor zwyczajny Wydziału Teologicznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, W 1989 r. został prodziekanem, a następnie dziekanem (do 1996 r.) Papieskiego Wydziału Teologicznego w Poznaniu. Wielokrotnie uczestniczył w sympozjach patrystycznych w Rzymie, organizowanych przez Instytut Patrystyczny „Augustinianum”, w czasie których pięciokrotnie wygłaszał referaty. Należy do grona specjalistów, którzy w latach 1974-1975 opracowywali w Rzymie założenia organizacyjno-programowe tych sympozjów. W 1987 r. uczestniczył w X Międzynarodowym Kongresie Studiów Patrystycznych w Oksfordzie. Wygłaszał też referaty na Uniwersytecie Jana Gutenberga w Moguncji (1986), na Uniwersytecie Nawarry w Pampelunie (1992), w czasie kongresu patrystycznego w Melbourne (2000).
(ostatni wykład publicznie wygłosił w ramach Kuźni w dniu 4 listopada 2025 roku – możesz zobaczyć go tutaj)
ks. prof. Bogdan Czyżewski
patrolog, profesor teologii na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu; W latach 1988–1992 odbywał studia specjalistyczne z zakresu patrologii w Instytucie Katolickim w Paryżu. W 2005 roku uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego poznańskiego wydziału teologicznego. 21 czerwca 2016 roku otrzymał tytuł profesora nauk teologicznych z rąk prezydenta Andrzeja Dudy. W jego dorobku naukowym wyróżnić można następujące pola badań skoncentrowanych wokół tematu egzegezy biblijnej u Ojców Kościoła.
F
J
dr Magdalena Jóźwiak
filolog klasyczny, teolog.
Adiunkt – Katedra Patrologii Greckiej i Łacińskiej, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II; swoje życie naukowe poświęciła postaci św. Hieronima ze Strydonu.
K
prof. Cezary Kościelniak
studiował filozofię na UAM; profesor dr. hab. UAM w zakładzie Etyki Gospodarczej; tematyka badawcza: kulturowe przemiany uniwersytetu, polityka zrównoważonego rozwoju, transformacja geopolitycznych w Europie w kontekście kultury, miejsce Kościoła w sferze publicznej. Prowadził wykłady gościnne m.in. na University of Malta, Uniwersytecie Cattolica w Mediolanie, Higher School of Economics w Moskwie; staże badawcze m.in. na Uniwersytecie w Lozannie, w Oxford University oraz LMU. Poza pracą akademicką zajmuje się publicystyką, a jego teksty można przeczytać m.in. w „Rzeczpospolitej”, „W Drodze”, „Tygodniku Powszechnym”. Opublikował również reportaż kulturowy o Kirgistanie „Frunze w meczecie”.
prof. Elżbieta Kotkowska
teolog fundamentalny, pracujący na Wydziale Teologicznym UAM w Poznaniu, Wydziałowy Koordynator ds. Kształcenia na Odległość, Członek Rady ds. Kształcenia na Odległość, Członek Rady Centrum Zarządzania Infrastrukturą i Projektami Informatycznymi, Członek Zespołu Wsparcia Mediacyjnego Szkoły Nauk Humanistycznych
prof. Grzegorz Kucharczyk
polski historyk, profesor nauk humanistycznych, specjalizujący się w historii myśli politycznej XIX i XX wieku oraz historii Niemiec. Doktorat obronił w 1997 roku w Instytucie Historii UAM. W 2002 roku habilitował się w Instytucie Historii PAN na podstawie rozprawy Cenzura pruska w Wielkopolsce w czasie zaborów 1815-1914. Jest profesorem Instytutu Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN i Wyższej Szkoły Nauk Humanistycznych i Dziennikarstwa w Poznaniu oraz prorektorem Akademii im. Jakuba z Paradyża w Gorzowie Wielkopolskim. Publikował m.in. w „Christian Order”, „Salisbury Review”, „Christianitas”, „Cywilizacji”, „Pro Fide, Rege et Lege”, „Arcanach”, w „Naszym Dzienniku” oraz w miesięczniku „Wpis”. Regularnie pisze do czasopisma „Miłujcie się!”, którego jest członkiem redakcji.
Współautor (wraz z Pawłem Milcarkiem i Markiem Pawłem Robakiem) serii podręczników historii do gimnazjum Przez tysiąclecia i wieki.
W 2021 odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.
L
prof. Sławomir Leciejewski
filozof, fizyk, teolog, kierownik zakładu Filozofii Nauki i Techniki UAM-u, w latach 2023-2025 – Zastępca przewodniczącego Sekcji Filozofii Przyrody i Nauk Przyrodniczych Polskiego Towarzystwa Filozoficznego; w 2002 roku na podstawie rozprawy „Obserwator w kosmologii antropicznej” uzyskał stopień doktora nauk humanistycznych w zakresie filozofii, a w 2014 roku na podstawie monografii „Cyfrowa rewolucja w badaniach eksperymentalnych” uzyskał stopień doktora habilitowanego.
M
dr Małgorzata Madej
Doktor teologii i afrykanista. Specjalizuje się w misjologii, historii Kościoła w Afryce oraz w badaniach kultur, religii i języków Afryki. Ukończyła studia doktoranckie na Wydziale Teologicznym UKSW w Warszawie, jest także absolwentką Wydziału Orientalistycznego UW. Od wielu lat współpracuje z katolickimi mediami (telewizją religia.tv, miesięcznikiem „Misjonarz”, dwumiesięcznikiem „Misyjne Drogi”, portalem misyjne.pl). Jest autorką artykułów naukowych oraz kilkudziesięciu artykułów, wywiadów i felietonów popularyzujących zagadnienia teologiczne i misyjne. Jej zamiłowanie do teologii rozpoczęło się od fascynacji Pismem Świętym, dlatego od 15 lat angażuje się w prowadzenie spotkań, konferencji i rekolekcji biblijnych. W Fundacji Prodoteo jest prezesem Zarządu, wspomaga serwis apologetyczno-filozoficzny Contra Gentiles, zajmuje się także promocją publikacji wydawnictwa Fundacji Prodoteo.
N
ks. prof. Tomasz Nawracała
dogmatyk, profesor Wydziału Teologicznego UAM. Jego zainteresowania badawcze koncentrują się na eklezjologii, eschatologii oraz sakramentologii w latach 2000–2006 odbył studia specjalistyczne z zakresu teologii dogmatycznej na Uniwersytecie we Fryburgu w Szwajcarii. Zakończył je w 2007 r. pracą doktorską zatytułowaną „L’Eglise comme nouveau paradis. Étude sur la signification et la portée des mots ‘paradis’ et ‘ciel’”. W 2018 r. uzyskał stopień naukowy doktora habilitowanego.
ks. prof. Janusz Nawrot
profesor nauk teologicznych, doktor habilitowany. Polski naukowiec i duchowny katolicki, teolog specjalizujący się w zakresie egzegezy Starego Testamentu i pomocniczych nauk biblijnych. Popularyzator Biblii. Wykładowca Wydziału Teologicznego UAM w Poznaniu oraz w sekcjach zamiejscowych we Wronkach i Kaliszu. Wykładane dziedziny: wstęp do Pisma Świętego, egzegeza Starego Testamentu (Pięcioksiąg, księgi historyczne, prorockie, Psalmy). Od roku 1996 wykładowca Uniwersytetu Kard. S. Wyszyńskiego w Warszawie, sekcja w Łodzi (Psalmy, księgi mądrościowe, Pisma Janowe).
o. prof. Piotr Nawrot SVD
Od 1991 r. prowadzi badania nad manuskryptami muzycznymi z dawnych redukcji jezuitów prowincji paragwajskiej, zachowanymi przez wspólnoty Indian Chiquitos i Moxos w Boliwii. Wielu specjalistów uważa, że jego odkrycia w tym zakresie to jedno z największych osiągnięć w dziedzinie muzykologii w 2. połowie XX w.
Teolog i muzykolog. Profesor Wydziału Teologicznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Od 1995 dyrektor muzyczny w kościele katedralnym w La Paz (Boliwia). Pracownik naukowy w departamencie muzykologii w Ministerstwie Kultury w Boliwii.
Otrzymał m.in. stypendium John Simon Guggenheim (1998), medal Królowej Izabeli Katolickiej przyznany przez króla Hiszpanii Juana Carlosa I (2004), Między narodową Nagrodę im. Królowej Zofii (Reina Sofia) przyznaną przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych oraz Współpracy Królestwa Hiszpanii (2011).
2015 Krzyż Oficerski Order Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej za wybitne zasługi w promowaniu polskiej kultury, za osiągnięcia w dziedzinie muzykologii w Ameryce Łacińskiej
prof. Jarosław Nikodem
polski historyk, profesor nauk humanistycznych, profesor nadzwyczajny UAM, mediewista specjalizujący się w zakresie stosunków Polski i Litwy w późnym średniowieczu, historii historiografii średniowiecznej, dynastii jagiellońskiej i husytyzmu.
R
ks. dr Tomasz Rogoziński
doktorat uzyskał na Wydziale Historii UAM, wyświęcony na prezbitera w 2005 roku, proboszcz parafii pw. św. Jana Bosko w Luboniu.
S
o. prof. Adam Sikora OFM
polski teolog i zakonnik, profesor teologii biblijnej, franciszkanin. Autor tłumaczeń Biblii z języków oryginalnych na język polski i kaszubski; odbył studia specjalistyczne z zakresu biblistyki na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim w latach 1983–1988, a także w Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie (1989–1992), które zakończył licencjatem i na Uniwersytecie Harvarda w USA (1993). W latach 1994–1998 pracował w Instytucie Nauk Biblijnych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II w Lublinie. Od 1993 do 2022 roku wykładał w WSD Franciszkanów we Wronkach, od roku 1998 jest adiunktem na Wydziale Teologicznym UAM w Poznaniu, a w 2014 otrzymał stanowisko profesora zwyczajnego na Wydziale Teologicznym UAM w Poznaniu. W latach 1997–2003 był prowincjałem Prowincji św. Franciszka z Asyżu.
dr hab. Teresa Stanek
biblistka, emerytowana dr hab. Wydziału Teologicznego UAM,
świecka dominikanka z Fraterni bł. Piotra Jerzego Frassatiego, W ramach pracy naukowej odbyła staże i kwerendy m.in. w The University of Sheffield, Katholieke Universiteit Louvain, The Hebrew University of Jerusalem. Opublikowała monografie: „Jahwe a bogowie ludów. Idee religijne wczesnego Izraela na tle wierzeń ludów Egiptu, Mezopotamii i Kanaanu” (2002); „Dzieje jako teofania. Wewnątrzbiblijna interpretacja i jej teologiczne konsekwencje” (2005); „Przesłanie Pięcioksięgu w świetle struktury retorycznej” (2012), „Pięcioksiąg jako narracja symboliczna” (2014), „Księga Liczb” w serii „Nowy Komentarz Biblijny” (2023) oraz ponad sześćdziesiąt artykułów – głównie dotyczących interpretacji Biblii Hebrajskiej w ujęciu synchronicznym, ze szczególnym wskazaniem na ciągłość historii zbawienia, czytelną w zależności pomiędzy Starym i Nowym Testamentem. Oprócz Księgi Liczb, przetłumaczyła z hebrajskiego księgi: Rut, Jonasza, Habakuka oraz Rdz 1-3 i Rdz 4.
dr Marta Szada
adiunkt, Katedra Filologii Klasycznej, Instytut Literaturoznawstwa
W 2020 roku obroniła pracę doktorską na Uniwersytecie Warszawskim o konwersjach religijnych pomiędzy chrześcijaństwem nicejskim („katolickim”) a homejskim („ariańskim”) w porzymskich królestwach sukcescyjnych na Zachodzie. Stała się ona podstawą książki „Conversion and the Contest of Creeds in Early Medieval Christianity” (Cambridge University Press 2024). Pracowałam w projektach zajmujących się kultem świętych i literaturą hagiograficzną (Cult of Saints in Late Antiquity, http://csla.history.ox.ac.uk/) oraz historią duchowieństwa w późnym antyku (http://presbytersproject.ihuw.pl/). Oprócz historii Kościoła, sporów doktrynalnych oraz praktyk religijnych w późnej starożytności i wczesnym średniowieczu, interesuję się również historią intelektualną i historią książki w świecie antyku.
o. Wojciech Surówka OP
Dominikanin, dr filozofii, studiował teologię prawosławną w Papieskim Instytucie Wschodnim „Orientale” w Rzymie, w latach 2011–2019 dyrektor Instytutu Nauk Religijnych św. Tomasza z Akwinu w Kijowie.Od września 2019 r. duszpasterz Wspólnoty Lednica 2000Interesuje się teologią prawosławną i współczesną filozofią. Publikował w „Przeglądzie Tomistycznym”, „Studia Oecumenica”, „Więzi”, „Przeglądzie Politycznym”, „W drodze”.
T
ks. mgr lic. Przemysław Tyblewski
Ks. mgr lic. Przemysław Tyblewski jest prezbiterem Kościoła katolickiego archidiecezji poznańskiej. Pełni ważną rolę w formacji przyszłych księży jako prefekt w Arcybiskupim Seminarium Duchownym w Poznaniu oraz odpowiedzialny za formację kleryków na etapie propedeutycznym, czyli we wstępnym okresie ich rozeznawania powołania i przygotowania do studiów seminaryjnych.
Jest absolwentem studiów teologicznych (uzyskał tytuły magistra i licencjata), kształconym w zakresie przygotowania duchowego i formacji seminaryjnej. W swojej posłudze duchownej łączy pracę wychowawczą z prowadzeniem duchowego towarzyszenia klerykom oraz współpracą przy organizacji rekolekcji i programów formacyjnych.
W
ks. Paweł Wygralak
prof. dr hab. – patrolog, dziekan Wydziału teologicznego UAM
Od 2002 rektor Arcybiskupiego Seminarium Duchownego w Poznaniu, członek Kolegium Konsultorów i Rady Kapłańskiej Archidiecezji Poznańskiej, członek Sekcji Patrystycznej przy Konferencji Episkopatu Polski; od 2012 prodziekan ds. studenckich na Wydziale Teologicznym UAM w Poznaniu i kierownik Stacjonarnych Studiów Doktoranckich.