Kowale-Goście
Kuźnia Teologicznych Inspiracji jest otwartą przestrzenią dyskusji, do której zapraszamy gości z różnych ośrodków myśli teologicznej, specjalistów w swojej materii w niemal kazdej dziedzinie teologicznej. Kuźnia jest organicznie związana z Wydziałem Teologicznym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, ale do wspólpracy zapraszaliśmy także przedstawicieli innych wydziałów (filozoficznego i historycznego)i ośrodków akademickich Poznania (Akademia Muzyczna, Wyższej Szkoły Nauk Humanistycznych i Dziennikarstwa) oraz uniwersytetów z innych miast: Warszawy (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego), Katowic (Uniwersytet Śląski), Torunia (Uniwersytet Mikołaja Kopernika), Wrocławia (Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu) i Monachium (Uniwersytet Ludwika i Maksymiliana).
Goście Specjalni
kard. Gerhard Ludwig Müller
urodził się 31 grudnia 1947 r. w Moguncji. Studiował filozofię i teologię w Moguncji, Monachium i Fryburgu Bryzgowijskim. Następnie został asystentem na Wydziale Teologii Katolickiej Uniwersytetu w Moguncji. W 1978 r. przyjął święcenia kapłańskie. Od tego momentu aktywnie działał jako duszpasterz w czterech kolejnych parafiach. W 1977 r. uzyskał doktorat, a osiem lat później habilitację na Uniwersytecie we Fryburgu Bryzgowijskim. W 1986 r. objął Katedrę Dogmatyki Wydziału Teologii Katolickiej Uniwersytetu Ludwika – Maksymiliana w Monachium. Jej pracami kierował do roku 2002, kiedy otrzymał nominację na biskupa. W latach 2012-2017 r. był prefektem Kongregacji Nauki Wiary. Jeden z najbliższych współpracowników papieża Benedykta XVI.
Jest autorem ok. 300 pozycji, w tym ok. 30 książek. W swoich badaniach koncentruje się przede wszystkim na kwestiach ekumenizmu, nowożytnego rozumienia Objawienia, hermeneutyki teologicznej oraz struktury prezbiteriatu i diakonatu. Owocem jego pracy jest pomnikowa „Dogmatyka katolicka”, którą pięciokrotnie wydawano po niemiecku oraz przetłumaczono na języki polski, włoski i hiszpański.
ks. abp Tomasz Grysa
arcybiskup nuncjusz apostolski na Madagaskarze;
do służby dyplomatycznej Stolicy Apostolskiej wstąpił 1 lipca 2001 r. i pracował kolejno w następujących przedstawicielstwach papieskich: w Rosji (2001-2003), w Indiach i Nepalu (2003-2008), w Belgii (2008 -2011), w Meksyku (2011-2013), w Brazylii (2013-2016), w nuncjaturze apostolskiej przy ONZ w Nowym Jorku (2016-2019), w Jerozolimie (2019-2022). Mówi po angielsku, francusku, włosku, portugalsku, rosyjsku i hiszpańsku
bp. Krzysztof Zadarko
Mianowany biskupem pomocniczym diecezji koszalińsko-
ks. prof. Waldemar Chrostowski
(ur. 1 lutego 1951 w Chrostowie) – profesor doktor habilitowany teologii, biblista, konsultor Rady Episkopatu Polski ds. Dialogu Religijnego, profesor zwyczajny Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, przewodniczący Stowarzyszenia Biblistów Polskich, zaangażowany w dialog katolicko-żydowski. Do roku 1998 współprzewodniczący Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów. Członek Komitetu Nauk Teologicznych Polskiej Akademii Nauk. Autor ponad 2000 publikacji naukowych i popularnonaukowych. Zajmuje się głównie Starym Testamentem.
B
ks. prof. Jarosław Babiński
doktor habilitowany nauk teologicznych w zakresie teologii dogmatycznej, doktor nauk humanistycznych w zakresie filozofii,
profesor uczelni na Wydziale Teologicznym w Katedrze Teologii Dogmatycznej; Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie
KANONIK HONOROWY KAPITUŁY KATEDRALNEJ PELPLIŃSKIEJ; Główne obszary badań: teologia dogmatyczna, twórczość ks. Franciszka Sawickiego, ekoteologia, teologia małych ojczyzn, antropologia teologiczna i filozoficzna, twórczość Josepha Ratzingera/Benedykta XVI, badania interdyscyplinarne w zakresie filozofii i teologii
ks. prof. Mariusz Białkowski
semiolog, gregorianista. Jest kapłanem Archidiecezji Poznańskiej. W latach 2001-2005 studiował śpiew gregoriański na Papieskim Instytucie Muzyki Sakralnej w Rzymie pod kierownictwem Alberta Turco oraz Nino Albarosy, uzyskując tytuł magistra śpiewu gregoriańskiego. Doktoryzował się na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w 2008 roku. Swoim zaangażowaniem propaguje idee zapoczątkowane przez mistrza semiologii ojca Eugéne’a Cardine’a OSB. W dorobku ma publikacje naukowe, popularnonaukowe, audycje radiowe, liczne wykłady oraz kursy śpiewu gregoriańskiego w kraju i za granicą (Litwa, Słowacja, Szwajcaria, Włochy, Kanada). Jest wykładowcą śpiewu gregoriańskiego w Akademii Muzycznej im. I.J. Paderewskiego w Poznaniu, gdzie jednocześnie od 2012 r. pełni funkcję kierownika Zakładu Muzyki Kościelnej, prowadzi wykłady i ćwiczenia z muzyki kościelnej na Wydziale Teologicznym UAM w Poznaniu.
Rozpoczął wydawanie rocznika naukowego „Studia Gregoriańskie”, którego jest redaktorem naukowym. Jest założycielem, dyrektorem artystycznym i dyrygentem scholi gregoriańskiej ”Canticum cordium”. Twórca i prezes Międzynarodowego Stowarzyszenia Studiów Śpiewu Gregoriańskiego – sekcji polskiej.
Zasiada w Zarządzie Głównym Associazione Internazionale Studi di Canto Gregoriano (AISCGre) oraz jest członkiem Stowarzyszenia Polskich Muzyków Kościelnych
prof. Aleksander Bańka
Prywatnie mąż i ojciec.
ks. prof. Paweł Bortkiewicz
polski duchowny katolicki, członek Towarzystwa Chrystusowego dla Polonii Zagranicznej (TChr.), teolog, etyk, profesor nauk teologicznych specjalizujący się w zakresie teologii moralnej. W latach 2002–2008 dziekan Wydziału Teologicznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, od 2002 r. dyrektor Centrum Etyki UAM w Poznaniu, członek Komitetu Nauk Teologicznych Polskiej Akademii Nauk (od 2003 r.), członek Rady Programowej Centrum Jana Pawła II „Nie lękajcie się” w Krakowie.
Od stycznia 1996 r. do grudnia 2001 r. redaktor naczelny miesięcznika biblijno-liturgicznego „Msza Święta”. Od 2022 r. członek Akademii Kopernikańskiej w Warszawie.
C
ks. prof. Bogdan Częsz
kapłan Archidiecezji Poznańskiej, prałat honorowy Jego Świątobliwości, kanonik gremialny Kapituły Katedralnej w Poznaniu, doktor habilitowany teologii, profesor zwyczajny Wydziału Teologicznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, W 1989 r. został prodziekanem, a następnie dziekanem (do 1996 r.) Papieskiego Wydziału Teologicznego w Poznaniu. Wielokrotnie uczestniczył w sympozjach patrystycznych w Rzymie, organizowanych przez Instytut Patrystyczny „Augustinianum”, w czasie których pięciokrotnie wygłaszał referaty. Należy do grona specjalistów, którzy w latach 1974-1975 opracowywali w Rzymie założenia organizacyjno-programowe tych sympozjów. W 1987 r. uczestniczył w X Międzynarodowym Kongresie Studiów Patrystycznych w Oksfordzie. Wygłaszał też referaty na Uniwersytecie Jana Gutenberga w Moguncji (1986), na Uniwersytecie Nawarry w Pampelunie (1992), w czasie kongresu patrystycznego w Melbourne (2000).
ks. prof. Bogdan Czyżewski
patrolog, profesor teologii na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu; W latach 1988–1992 odbywał studia specjalistyczne z zakresu patrologii w Instytucie Katolickim w Paryżu. W 2005 roku uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego poznańskiego wydziału teologicznego. 21 czerwca 2016 roku otrzymał tytuł profesora nauk teologicznych z rąk prezydenta Andrzeja Dudy. W jego dorobku naukowym wyróżnić można następujące pola badań skoncentrowanych wokół tematu egzegezy biblijnej u Ojców Kościoła.
F
J
dr Magdalena Jóźwiak
filolog klasyczny, teolog.
Adiunkt – Katedra Patrologii Greckiej i Łacińskiej, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II; swoje życie naukowe poświęciła postaci św. Hieronima ze Strydonu.
K
prof. Cezary Kościelniak
studiował filozofię na UAM; profesor dr. hab. UAM w zakładzie Etyki Gospodarczej; tematyka badawcza: kulturowe przemiany uniwersytetu, polityka zrównoważonego rozwoju, transformacja geopolitycznych w Europie w kontekście kultury, miejsce Kościoła w sferze publicznej. Prowadził wykłady gościnne m.in. na University of Malta, Uniwersytecie Cattolica w Mediolanie, Higher School of Economics w Moskwie; staże badawcze m.in. na Uniwersytecie w Lozannie, w Oxford University oraz LMU. Poza pracą akademicką zajmuje się publicystyką, a jego teksty można przeczytać m.in. w „Rzeczpospolitej”, „W Drodze”, „Tygodniku Powszechnym”. Opublikował również reportaż kulturowy o Kirgistanie „Frunze w meczecie”.
prof. Elżbieta Kotkowska
teolog fundamentalny, pracujący na Wydziale Teologicznym UAM w Poznaniu, Wydziałowy Koordynator ds. Kształcenia na Odległość, Członek Rady ds. Kształcenia na Odległość, Członek Rady Centrum Zarządzania Infrastrukturą i Projektami Informatycznymi, Członek Zespołu Wsparcia Mediacyjnego Szkoły Nauk Humanistycznych
prof. Grzegorz Kucharczyk
polski historyk, profesor nauk humanistycznych, specjalizujący się w historii myśli politycznej XIX i XX wieku oraz historii Niemiec. Doktorat obronił w 1997 roku w Instytucie Historii UAM. W 2002 roku habilitował się w Instytucie Historii PAN na podstawie rozprawy Cenzura pruska w Wielkopolsce w czasie zaborów 1815-1914. Jest profesorem Instytutu Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN i Wyższej Szkoły Nauk Humanistycznych i Dziennikarstwa w Poznaniu oraz prorektorem Akademii im. Jakuba z Paradyża w Gorzowie Wielkopolskim. Publikował m.in. w „Christian Order”, „Salisbury Review”, „Christianitas”, „Cywilizacji”, „Pro Fide, Rege et Lege”, „Arcanach”, w „Naszym Dzienniku” oraz w miesięczniku „Wpis”. Regularnie pisze do czasopisma „Miłujcie się!”, którego jest członkiem redakcji.
Współautor (wraz z Pawłem Milcarkiem i Markiem Pawłem Robakiem) serii podręczników historii do gimnazjum Przez tysiąclecia i wieki.
W 2021 odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.
L
prof. Sławomir Leciejewski
filozof, fizyk, teolog, kierownik zakładu Filozofii Nauki i Techniki UAM-u, w latach 2023-2025 – Zastępca przewodniczącego Sekcji Filozofii Przyrody i Nauk Przyrodniczych Polskiego Towarzystwa Filozoficznego; w 2002 roku na podstawie rozprawy „Obserwator w kosmologii antropicznej” uzyskał stopień doktora nauk humanistycznych w zakresie filozofii, a w 2014 roku na podstawie monografii „Cyfrowa rewolucja w badaniach eksperymentalnych” uzyskał stopień doktora habilitowanego.
N
ks. prof. Tomasz Nawracała
dogmatyk, profesor Wydziału Teologicznego UAM. Jego zainteresowania badawcze koncentrują się na eklezjologii, eschatologii oraz sakramentologii w latach 2000–2006 odbył studia specjalistyczne z zakresu teologii dogmatycznej na Uniwersytecie we Fryburgu w Szwajcarii. Zakończył je w 2007 r. pracą doktorską zatytułowaną „L’Eglise comme nouveau paradis. Étude sur la signification et la portée des mots ‘paradis’ et ‘ciel’”. W 2018 r. uzyskał stopień naukowy doktora habilitowanego.
ks. prof. Janusz Nawrot
profesor nauk teologicznych, doktor habilitowany. Polski naukowiec i duchowny katolicki, teolog specjalizujący się w zakresie egzegezy Starego Testamentu i pomocniczych nauk biblijnych. Popularyzator Biblii. Wykładowca Wydziału Teologicznego UAM w Poznaniu oraz w sekcjach zamiejscowych we Wronkach i Kaliszu. Wykładane dziedziny: wstęp do Pisma Świętego, egzegeza Starego Testamentu (Pięcioksiąg, księgi historyczne, prorockie, Psalmy). Od roku 1996 wykładowca Uniwersytetu Kard. S. Wyszyńskiego w Warszawie, sekcja w Łodzi (Psalmy, księgi mądrościowe, Pisma Janowe).
o. prof. Piotr Nawrot SVD
Od 1991 r. prowadzi badania nad manuskryptami muzycznymi z dawnych redukcji jezuitów prowincji paragwajskiej, zachowanymi przez wspólnoty Indian Chiquitos i Moxos w Boliwii. Wielu specjalistów uważa, że jego odkrycia w tym zakresie to jedno z największych osiągnięć w dziedzinie muzykologii w 2. połowie XX w.
Teolog i muzykolog. Profesor Wydziału Teologicznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Od 1995 dyrektor muzyczny w kościele katedralnym w La Paz (Boliwia). Pracownik naukowy w departamencie muzykologii w Ministerstwie Kultury w Boliwii.
Otrzymał m.in. stypendium John Simon Guggenheim (1998), medal Królowej Izabeli Katolickiej przyznany przez króla Hiszpanii Juana Carlosa I (2004), Między narodową Nagrodę im. Królowej Zofii (Reina Sofia) przyznaną przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych oraz Współpracy Królestwa Hiszpanii (2011).
2015 Krzyż Oficerski Order Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej za wybitne zasługi w promowaniu polskiej kultury, za osiągnięcia w dziedzinie muzykologii w Ameryce Łacińskiej
prof. Jarosław Nikodem
polski historyk, profesor nauk humanistycznych, profesor nadzwyczajny UAM, mediewista specjalizujący się w zakresie stosunków Polski i Litwy w późnym średniowieczu, historii historiografii średniowiecznej, dynastii jagiellońskiej i husytyzmu.
R
ks. dr Tomasz Rogoziński
doktorat uzyskał na Wydziale Historii UAM, wyświęcony na prezbitera w 2005 roku, proboszcz parafii pw. św. Jana Bosko w Luboniu.
S
o. prof. Adam Sikora OFM
polski teolog i zakonnik, profesor teologii biblijnej, franciszkanin. Autor tłumaczeń Biblii z języków oryginalnych na język polski i kaszubski; odbył studia specjalistyczne z zakresu biblistyki na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim w latach 1983–1988, a także w Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie (1989–1992), które zakończył licencjatem i na Uniwersytecie Harvarda w USA (1993). W latach 1994–1998 pracował w Instytucie Nauk Biblijnych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II w Lublinie. Od 1993 do 2022 roku wykładał w WSD Franciszkanów we Wronkach, od roku 1998 jest adiunktem na Wydziale Teologicznym UAM w Poznaniu, a w 2014 otrzymał stanowisko profesora zwyczajnego na Wydziale Teologicznym UAM w Poznaniu. W latach 1997–2003 był prowincjałem Prowincji św. Franciszka z Asyżu.
dr hab. Teresa Stanek
biblistka, emerytowana dr hab. Wydziału Teologicznego UAM,
świecka dominikanka z Fraterni bł. Piotra Jerzego Frassatiego, W ramach pracy naukowej odbyła staże i kwerendy m.in. w The University of Sheffield, Katholieke Universiteit Louvain, The Hebrew University of Jerusalem. Opublikowała monografie: „Jahwe a bogowie ludów. Idee religijne wczesnego Izraela na tle wierzeń ludów Egiptu, Mezopotamii i Kanaanu” (2002); „Dzieje jako teofania. Wewnątrzbiblijna interpretacja i jej teologiczne konsekwencje” (2005); „Przesłanie Pięcioksięgu w świetle struktury retorycznej” (2012), „Pięcioksiąg jako narracja symboliczna” (2014), „Księga Liczb” w serii „Nowy Komentarz Biblijny” (2023) oraz ponad sześćdziesiąt artykułów – głównie dotyczących interpretacji Biblii Hebrajskiej w ujęciu synchronicznym, ze szczególnym wskazaniem na ciągłość historii zbawienia, czytelną w zależności pomiędzy Starym i Nowym Testamentem. Oprócz Księgi Liczb, przetłumaczyła z hebrajskiego księgi: Rut, Jonasza, Habakuka oraz Rdz 1-3 i Rdz 4.
dr Marta Szada
adiunkt, Katedra Filologii Klasycznej, Instytut Literaturoznawstwa
W 2020 roku obroniła pracę doktorską na Uniwersytecie Warszawskim o konwersjach religijnych pomiędzy chrześcijaństwem nicejskim („katolickim”) a homejskim („ariańskim”) w porzymskich królestwach sukcescyjnych na Zachodzie. Stała się ona podstawą książki „Conversion and the Contest of Creeds in Early Medieval Christianity” (Cambridge University Press 2024). Pracowałam w projektach zajmujących się kultem świętych i literaturą hagiograficzną (Cult of Saints in Late Antiquity, http://csla.history.ox.ac.uk/) oraz historią duchowieństwa w późnym antyku (http://presbytersproject.ihuw.pl/). Oprócz historii Kościoła, sporów doktrynalnych oraz praktyk religijnych w późnej starożytności i wczesnym średniowieczu, interesuję się również historią intelektualną i historią książki w świecie antyku.
o. Wojciech Surówka OP
Dominikanin, dr filozofii, studiował teologię prawosławną w Papieskim Instytucie Wschodnim „Orientale” w Rzymie, w latach 2011–2019 dyrektor Instytutu Nauk Religijnych św. Tomasza z Akwinu w Kijowie.Od września 2019 r. duszpasterz Wspólnoty Lednica 2000Interesuje się teologią prawosławną i współczesną filozofią. Publikował w „Przeglądzie Tomistycznym”, „Studia Oecumenica”, „Więzi”, „Przeglądzie Politycznym”, „W drodze”.
W
ks. Paweł Wygralak
prof. dr hab. – patrolog, dziekan Wydziału teologicznego UAM
Od 2002 rektor Arcybiskupiego Seminarium Duchownego w Poznaniu, członek Kolegium Konsultorów i Rady Kapłańskiej Archidiecezji Poznańskiej, członek Sekcji Patrystycznej przy Konferencji Episkopatu Polski; od 2012 prodziekan ds. studenckich na Wydziale Teologicznym UAM w Poznaniu i kierownik Stacjonarnych Studiów Doktoranckich.